Kunnen libellen steken? Nee, libellen kunnen niet steken. Ze hebben geen angel zoals een bij of wesp. Toch zit er een klein beetje waarheid in dit hardnekkige misverstand. Want bijten? Dat kunnen ze soms wel.
Geen angel, wel kaken
Een libel heeft geen angel. Dat is het grote verschil met een wesp of bij. Wespen en bijen gebruiken hun angel om zich te verdedigen. Libellen hebben dat hulpmiddel simpelweg niet. Je hoeft dus niet bang te zijn voor een steek als een libel op je arm landt.
Wat libellen wel hebben, zijn kaken. Ze zijn van nature roofdieren. Ze jagen op kleine insecten zoals muggen en vliegen, en gebruiken hun kaken daarvoor. In theorie kunnen die kaken ook menselijke huid raken.
Kunnen libellen dan bijten?
Ja, maar alleen de grootste libellensoorten kunnen hard genoeg bijten om door de huid heen te komen. Bij kleinere soorten lukt dat niet. En zelfs bij de grote soorten is de kans dat het echt pijn doet of een wond achterlaat, heel klein.
Wat ook belangrijk is: libellen bijten mensen nooit uit zelfverdediging. Ze zullen niet bijten als je ze nadert of aanraakt. Een libel die op je hand zit, ziet jou niet als bedreiging of als prooi. Je hoeft je dus geen zorgen te maken als er eentje op je landt.
Als een libel ooit bijt, is dat waarschijnlijk per ongeluk. Bijvoorbeeld als je hem vastpakt en hij probeert te ontsnappen. Dat is een reflex, geen aanval.
Waar komt het misverstand vandaan?
Veel mensen denken dat libellen gevaarlijk zijn. Dit heeft waarschijnlijk te maken met hun uiterlijk. Libellen zijn grote, snelle insecten met opvallende vleugels en grote ogen. Ze vliegen snel en soms recht op je af. Dat kan onverwacht en misschien zelfs een beetje eng aanvoelen.
Ook de naam “paardensteek” die vroeger voor libellen gebruikt werd, heeft waarschijnlijk bijgedragen aan het misverstand. Die naam suggereert dat ze steken, maar dat klopt niet. Het is een volksfabeltje dat al lang de ronde doet.
Libellen zijn nuttig, niet gevaarlijk
Libellen zijn voor mensen volstrekt ongevaarlijk. Ze steken niet, en de kans dat ze bijten is zo klein dat je er in de praktijk geen rekening mee hoeft te houden. Sterker nog: libellen zijn juist nuttig. Ze eten grote aantallen muggen en andere kleine insecten. Een libel in je tuin is dus eigenlijk goed nieuws.
Ze leven het grootste deel van hun leven als larve onder water. Als volwassen insect leven ze maar een paar weken. In die tijd jagen ze, paren ze en leggen de vrouwtjes eitjes op of nabij water. Ze zijn volledig gericht op overleven en voortplanten, niet op mensen.
Als je een libel tegenkomt, kun je hem gewoon rustig bekijken. Ze laten zich soms goed observeren en zijn prachtige dieren. Geen reden om weg te lopen.
Veelgestelde vragen
Kunnen libellen bijten als je ze vastpakt?
Als je een libel vastpakt, kan hij proberen te bijten als reflex. Alleen de grootste libellensoorten kunnen hard genoeg bijten om door de huid te komen. Het stelt weinig voor en libellen doen dit nooit uit verdediging, maar puur als ontsnappingspoging.
Is een libellenbeet gevaarlijk?
Een beet van een libel is niet gevaarlijk. Libellen zijn geen giftige dieren. Ze hebben geen gif en bij een eventuele beet is er hooguit sprake van een kleine schaafplek. Er zijn geen bekende gezondheidsrisico’s verbonden aan een libellenbeet.
Welke libellen kunnen mensen bijten?
Alleen de grootste libellensoorten hebben kaken die sterk genoeg zijn om door menselijke huid te bijten. Kleinere soorten kunnen dat fysiek niet. In alle gevallen geldt dat libellen mensen nooit actief aanvallen.
Hoe kan ik een libel onderscheiden van een wesp?
Libellen hebben twee paar grote, transparante vleugels die ze horizontaal houden als ze rusten. Ze hebben een lang, smal lijf en grote ogen. Wespen zijn kleiner, hebben een geel-zwart gestreept lijf en houden hun vleugels gevouwen langs het lichaam. Qua gedrag zijn ze ook heel anders: wespen vliegen langzamer en zoemen vaker rond eten.