Volgens de spelregels van rikken speel je met vier personen en 52 kaarten. Na het delen bieden de spelers op een spel, waarna ze slagen proberen te halen. Bij een gewone rik speel je met een maat en probeer je samen minstens 8 van de 13 slagen te winnen.
Rikken kent veel plaatselijke varianten. Hieronder staat een speelbare basis met duidelijke afspraken. Spreek vooral de volgorde van de biedingen en de puntentelling af voordat je begint.
Wat heb je nodig om te rikken?
Je hebt vier spelers en een standaard kaartspel zonder jokers nodig. De deler schudt de kaarten en geeft iedere speler 13 kaarten. Daarna bekijk je alleen je eigen kaarten.
De kaarten hebben in iedere kleur dezelfde volgorde: de 2 is het laagst, gevolgd door 3 tot en met 10, boer, vrouw, heer en aas. Het aas is dus de hoogste kaart.
Een slag bestaat uit vier kaarten: iedere speler legt er één neer. Wie de slag wint, begint de volgende slag. In een ronde worden alle 13 slagen gespeeld, tenzij het gekozen spel eerder eindigt.
Spelregels rikken: zo werkt de biedronde
Na het delen begint de speler links van de deler met bieden of passen. Met een bod vertel je welk spel je denkt te kunnen halen. De volgende spelers mogen passen of een hoger bod doen. Wie eenmaal past, doet die biedronde niet meer mee.
Ga door tot er één hoogste bod overblijft. De speler met dat bod speelt het gekozen spel. Passen alle spelers? Dan kun je afspreken dat de kaarten opnieuw worden gedeeld, door de volgende deler.
De volgorde van de biedingen verschilt per groep. Voor een eerste spel kun je deze volgorde gebruiken, van laag naar hoog:
- Rik: samen met een maat minstens 8 slagen halen.
- Beter rik: hetzelfde, met harten als troef.
- Acht alleen: alleen minstens 8 slagen halen, met een zelfgekozen troefkleur.
- Acht alleen in harten: alleen minstens 8 slagen halen, met harten als troef.
- Piek: precies 1 slag halen.
- Negen alleen: alleen minstens 9 slagen halen, met een zelfgekozen troefkleur.
- Negen alleen in harten: alleen minstens 9 slagen halen, met harten als troef.
- Misère: geen enkele slag halen.
- Tien alleen: alleen minstens 10 slagen halen, met een zelfgekozen troefkleur.
- Tien alleen in harten: alleen minstens 10 slagen halen, met harten als troef.
Bij piek en misère speel je zonder troef. In sommige varianten mogen meerdere spelers tegelijk pieken of misère spelen. Voor je eerste potje is het eenvoudiger om steeds één bieder te laten spelen.
Een gewone rik spelen met een geheime maat
Heb jij de biedronde gewonnen met een gewone rik? Dan kies je een troefkleur en vraag je een aas mee. Kies een aas van een andere kleur dan de troefkleur, die je zelf niet hebt. Je moet wel minstens één kaart van de gevraagde kleur in je hand hebben.
De speler met die aas is je maat. Die zegt niet dat hij of zij je maat is. Dat wordt duidelijk zodra de gevraagde aas op tafel komt. Samen probeer je minstens 8 slagen te halen. De andere twee spelers proberen dat te voorkomen.
Een voorbeeld: je kiest schoppen als troef en vraagt harten aas mee. Je moet dan zelf minstens één hartenkaart hebben, maar niet harten aas. De speler met harten aas speelt met je samen.
Verschillende groepen gebruiken extra regels voor het spelen van de gevraagde aas. Voor een eenvoudig potje kun je afspreken dat ook daarvoor gewoon de regels voor kleur bekennen gelden.
Kaarten spelen en slagen winnen
De speler links van de deler komt uit: die legt de eerste kaart van de slag op tafel. Daarna spelen de anderen om de beurt een kaart.
- Bekennen: heb je een kaart van de uitgekomen kleur? Dan moet je een kaart van die kleur spelen.
- Geen kaart van die kleur: dan mag je een andere kaart kiezen. Je mag troef spelen, maar dat hoeft niet.
- Geen troef in de slag: de hoogste kaart van de uitgekomen kleur wint.
- Wel troef in de slag: de hoogste troefkaart wint, ook als er een aas van de uitgekomen kleur ligt.
Stel dat harten troef is en iemand met klaveren uitkomt. Wie klaveren heeft, moet die kleur spelen. Heeft een speler geen klaveren en legt die harten 4 neer? Dan wint die kaart van klaveren aas, tenzij iemand een hogere hartenkaart speelt.
De winnaar legt de vier kaarten van de slag opzij en komt uit voor de volgende slag. Zo kun je aan het eind tellen hoeveel slagen iedere speler heeft gehaald.
Troela met drie of vier azen
Troela is een speciale spelvorm die niet overal wordt gespeeld. Spreek je af om deze regel te gebruiken, dan meldt een speler met drie azen dat na het delen. De speler met de vierde aas is automatisch de maat en kiest de troefkleur. Die mag niet dezelfde kleur hebben als de vierde aas.
De twee maten proberen samen minstens 8 slagen te halen. Heeft een speler alle vier de azen, dan vraagt die een heer mee. De speler met die heer wordt de maat en kiest de troefkleur.
Speel je met troela, spreek dan vooraf ook af hoe je deze spelvorm in de puntentelling verwerkt. Zonder die afspraak kun je troela weglaten en gewoon met de biedronde beginnen.
Een eenvoudige puntentelling voor rikken
Er bestaan verschillende puntentellingen. Met deze eenvoudige afspraak kun je zonder geld spelen en toch een winnaar bepalen:
- Rik gehaald: de rikker en de maat krijgen ieder 1 punt. De twee tegenstanders krijgen ieder 1 minpunt.
- Rik niet gehaald: de rikker en de maat krijgen ieder 1 minpunt. De tegenstanders krijgen ieder 1 punt.
- Een spel alleen gehaald: de bieder krijgt 3 punten. De drie tegenstanders krijgen ieder 1 minpunt.
- Een spel alleen niet gehaald: de bieder krijgt 3 minpunten. De drie tegenstanders krijgen ieder 1 punt.
Je kunt deze telling ook gebruiken voor piek en misère wanneer één speler het spel speelt. De bieder wint piek alleen met precies 1 slag en misère alleen met 0 slagen. Houd de punten per persoon bij en spreek af na hoeveel rondes je stopt. Wie dan de meeste punten heeft, wint.
Veelgestelde vragen over de spelregels van rikken
Hoeveel slagen moet je halen met rikken?
Bij een gewone rik moeten de rikker en de maat samen minstens 8 slagen halen. Bij een spel alleen moet de bieder het aantal slagen halen dat bij het bod hoort. Bij piek gaat het om precies 1 slag en bij misère om geen enkele slag.
Is troela verplicht bij rikken?
Dat hangt af van de afspraken aan tafel. Speel je met troela, dan moet een speler met drie azen die melden. Niet iedere groep gebruikt deze spelvorm.
Kun je rikken met drie personen?
De gewone regels zijn bedoeld voor vier spelers. Met drie personen heb je aangepaste huisregels nodig, omdat anders het delen en spelen met een maat niet op dezelfde manier werkt.
Wat gebeurt er als iedereen past?
In sommige groepen wordt dan een speciaal spel gespeeld. Een eenvoudige afspraak is om opnieuw te delen. Laat de volgende speler deler zijn, zodat de beurt steeds opschuift.
Leg bij een eerste potje de biedvolgorde en puntentelling naast de kaarten. Zo kun je tijdens de biedronde makkelijk terugzien welk spel hoger is en hoeveel slagen je nodig hebt.

