De spelregels van toepen zijn eenvoudig: iedere speler krijgt vier kaarten en probeert de vierde, laatste slag te winnen. De andere spelers krijgen strafpunten. Door op tafel te kloppen, ook wel toepen genoemd, kun je het aantal strafpunten verhogen.
Toepen kent veel huisregels. Hieronder vind je een complete manier om te spelen, met afspraken over kloppen, passen en bijzondere situaties.
Wat heb je nodig voor toepen?
Je speelt toepen met een gewoon kaartspel, zonder jokers en zonder de kaarten 2 tot en met 6. Je houdt dan 32 kaarten over: de 7, 8, 9, 10, boer, vrouw, heer en aas van elke soort.
Meestal speel je met vier personen, maar het kan ook met twee tot acht spelers. Gebruik papier en een pen om de strafpunten bij te houden.
Spelregels toepen: de waarde van de kaarten
Bij toepen hebben de kaarten een andere volgorde dan je misschien gewend bent. Van hoog naar laag is de volgorde:
10, 9, 8, 7, aas, heer, vrouw, boer.
De 10 is dus de hoogste kaart en de boer de laagste. Er is geen troefkleur. Dat betekent dat een kaart van een andere soort de gespeelde soort niet kan verslaan.
Kaarten delen en een ronde spelen
Kies een deler. Die deelt met de klok mee aan iedere speler vier kaarten, één voor één. De overige kaarten leg je dicht op tafel. Daarna verloopt de ronde zo:
- De speler links van de deler legt een kaart open op tafel. Dat is de eerste kaart van de slag.
- De andere spelers leggen met de klok mee ieder één kaart. Samen vormen die kaarten een slag.
- Je moet dezelfde soort spelen als de eerste kaart, als je die hebt. Begint iemand met harten, dan speel je dus ook harten als dat kan.
- Heb je geen kaart van die soort? Dan mag je een andere kaart wegleggen. Daarmee kun je de slag niet winnen.
- De hoogste kaart van de gevraagde soort wint de slag. De winnaar begint de volgende slag.
Een volledige ronde bestaat uit vier slagen. Alleen de winnaar van de vierde slag wint de ronde. De eerste drie slagen leveren geen punten op, maar wie zo’n slag wint, mag wel de volgende slag openen.
Liggen er bijvoorbeeld harten 7, harten aas en harten 9 op tafel? Dan wint de harten 9. Een schoppen 10 verslaat deze kaart niet, omdat harten de gevraagde soort is.
Toepen, meegaan en passen
Een ronde begint met één strafpunt als inzet. Denk je dat je de laatste slag kunt winnen, dan kun je op tafel kloppen. Je verhoogt de inzet daarmee met één punt. Je mag ook kloppen om te bluffen.
Na een klop kiezen de andere spelers die nog meedoen:
- Meegaan: je blijft in de ronde. Verlies je, dan krijg je de nieuwe, hogere inzet als strafpunten.
- Passen: je legt je kaarten dicht weg en doet niet meer mee aan de ronde. Je krijgt de inzet van vóór de laatste klop als strafpunten.
Een voorbeeld: de inzet is één punt en iemand klopt. Ga je mee en verlies je de ronde, dan krijg je twee strafpunten. Pas je meteen na die klop, dan krijg je één strafpunt.
Er kan later opnieuw worden geklopt. Een andere speler verhoogt de inzet dan weer met één punt. Spreek voor een duidelijk spel af dat niemand twee keer achter elkaar klopt: pas nadat iemand anders heeft geklopt, mag dezelfde speler opnieuw toepen.
Om discussie tijdens een slag te voorkomen, kun je afspreken dat kloppen alleen mag vóór de eerste slag of tussen twee slagen. Past de speler die de volgende slag zou beginnen? Laat dan de eerstvolgende actieve speler met de klok mee beginnen.
Als iedereen behalve één speler past, eindigt de ronde meteen. De overgebleven speler wint en krijgt geen strafpunten. De spelers die pasten, krijgen ieder de inzet die gold voordat zij pasten.
Strafpunten tellen en het spel winnen
Wordt de ronde uitgespeeld, dan krijgt de winnaar van de vierde slag geen strafpunten. Alle andere spelers die nog meedoen, krijgen het aantal punten dat op dat moment op het spel staat. Wie eerder paste, heeft de strafpunten van dat moment al gekregen.
Spreek vooraf een maximum af, bijvoorbeeld tien strafpunten. Zodra een speler dat aantal bereikt, kun je het spel stoppen. De speler met de minste strafpunten wint. Een andere mogelijkheid is dat spelers bij het maximum afvallen en de rest doorspeelt tot er één speler over is.
De winnaar van de ronde deelt de kaarten voor de volgende ronde. De speler links van de deler begint weer met uitkomen, tenzij jullie een andere afspraak maken voor een speler die op pelt staat.
Optionele regels voor vuile was en pelt
De volgende spelregels bij toepen zijn niet overal hetzelfde. Spreek daarom af of jullie ze gebruiken.
Vuile was: heb je alleen boeren, vrouwen, heren en azen, dan mag je je vier kaarten dicht wegleggen en vier nieuwe kaarten van de stapel pakken. Een andere speler mag je claim betwisten. Zat er toch een 7, 8, 9 of 10 tussen je oude kaarten, dan krijg jij één strafpunt. Klopte je claim, dan krijgt de speler die je betwistte één strafpunt. Je houdt je nieuwe kaarten.
Op pelt staan: dit betekent dat je nog één strafpunt van het afgesproken maximum verwijderd bent. In een veelgebruikte variant begint die speler de eerste slag en staat de inzet meteen op twee punten. De andere spelers kiezen vóór de eerste kaart of ze meegaan voor twee punten of passen voor één punt. De speler op pelt mag zelf niet kloppen.
Veelgestelde vragen over de spelregels van toepen
Kun je toepen met twee personen?
Ja. Beide spelers krijgen vier kaarten en proberen de vierde slag te winnen. Ook met twee spelers kun je kloppen, meegaan en passen. Als één speler past, wint de ander de ronde.
Kun je toepen met drie personen?
Ja. De regels blijven hetzelfde: iedereen krijgt vier kaarten, bekent soort als dat kan en probeert de laatste slag te winnen.
Moet je een slag winnen als dat kan?
Nee. Je moet wel de gevraagde soort spelen als je die hebt, maar je hoeft niet je hoogste kaart van die soort te kiezen. Soms wil je een hoge kaart juist bewaren voor de laatste slag.
Wat gebeurt er als je geen kaart van de gevraagde soort hebt?
Dan mag je een kaart van een andere soort spelen. Die kaart kan de slag niet winnen, ook niet als het een 10 is.
Leg voor het delen vooral de kaartvolgorde en de afspraken over kloppen vast. Dan weet iedereen waar hij aan toe is wanneer de inzet omhooggaat.

