Volgens de spelregels van Keezen probeer je als eerste al je pionnen in je thuishonk te krijgen. Je speelt met kaarten in plaats van een dobbelsteen: iedere kaart bepaalt welke zet je mag doen. Speel je in teams, dan wint het team waarvan alle pionnen als eerste binnen zijn.
Er bestaan verschillende uitvoeringen en huisregels. Hieronder vind je een veelgebruikte manier om Keezen te spelen, inclusief de regels voor bijzondere kaarten, slaan en samenwerken.
Wat heb je nodig om te Keezen?
Je hebt een keezbord nodig, pionnen en speelkaarten zonder jokers. Iedere speler kiest een kleur en zet meestal vier pionnen in het eigen startvak. Dat is de plek naast het speelbord waar je pionnen beginnen en waar ze naartoe teruggaan als ze worden geslagen.
Met vier spelers kun je één kaartspel gebruiken. Je speelt dan meestal in twee teams van twee. De teamgenoten zitten tegenover elkaar. Er zijn ook borden en uitbreidingen voor andere aantallen spelers.
Spelregels Keezen: zo begint een ronde
Kies een deler en schud de kaarten. Bij een spel met vier spelers en één kaartspel verloopt het delen zo:
- Iedere speler krijgt in de eerste deelronde vijf kaarten.
- De speler links van de deler begint. Daarna speel je met de klok mee.
- In je beurt leg je één kaart open neer en voer je de bijbehorende zet uit.
- Als iedereen zijn kaarten heeft gespeeld of ingeleverd, deelt de volgende speler vier kaarten per persoon. Daarna volgt nog een deelronde van vier kaarten.
- Zijn de kaarten op, dan worden ze opnieuw geschud. De volgende deelronde begint weer met vijf kaarten per speler.
Kun je een geldige zet doen, dan moet je spelen, ook als die zet ongunstig is. Kun je met geen enkele kaart uit je hand een zet doen? Dan lever je je hele hand in en wacht je tot de volgende deelronde. De andere spelers gaan ondertussen verder.
Wat betekenen de kaarten bij Keezen?
De meeste kaarten laten je een pion het aantal vakjes op de kaart vooruitzetten. Andere kaarten hebben een bijzondere actie.
| Kaart | Actie |
|---|---|
| Aas | Zet een pion vanuit je startvak op je startpositie, of zet een pion op het bord één vakje vooruit. |
| Heer | Zet een pion vanuit je startvak op je startpositie. |
| Vrouw | Zet een pion twaalf vakjes vooruit. |
| Boer | Ruil een eigen pion op het bord met een pion van een andere speler. |
| 7 | Zet één pion zeven vakjes vooruit, of verdeel de zeven stappen over twee pionnen. |
| 4 | Zet een pion vier vakjes achteruit. |
| 2, 3, 5, 6, 9 en 10 | Zet een pion het aantal vakjes op de kaart vooruit. |
Bij een boer moet altijd één van de geruilde pionnen van jezelf zijn. Je mag dus niet twee pionnen van andere spelers met elkaar ruilen. Een pion in een thuishonk mag niet worden geruild. Een pion die op zijn eigen startpositie staat, is beschermd tegen een ruil door een andere speler.
Met een 7 hoef je niet te splitsen. Doe je dat wel, dan moeten alle zeven stappen samen een geldige zet vormen. Je kunt bijvoorbeeld met één pion twee stappen zetten en met een andere vijf.
Een pion opzetten, verplaatsen en slaan
Om een pion uit je startvak op het bord te zetten, heb je een aas of heer nodig. De pion komt op je eigen startpositie te staan. Staat daar al een eigen pion, dan kun je geen tweede pion opzetten.
Een pion op zijn eigen startpositie vormt een blokkade. Andere pionnen mogen er niet voorbij en kunnen die pion daar niet slaan. Als eigenaar mag je de pion wel verplaatsen of met een boer ruilen.
Kom je met een zet precies op een vakje met een pion van een tegenstander? Dan sla je die pion. De geslagen pion gaat terug naar het startvak en moet later opnieuw worden opgezet. Over pionnen van andere spelers mag je meestal heen springen, behalve als ze een startpositie blokkeren.
Over je eigen pionnen mag je niet heen. Kom je precies op een eigen pion uit en is dat de enige geldige zet die je kunt doen, dan sla je je eigen pion. Die gaat terug naar het startvak. Ook een pion van je teamgenoot kun je slaan.
Hoe krijg je je pionnen in het thuishonk?
Na de route over het bord probeer je je pionnen naar de vakjes van je eigen thuishonk te brengen. Daarvoor heb je kaarten met het juiste aantal stappen nodig: je mag niet verder lopen dan er ruimte is.
In het thuishonk mag je niet over een pion heen stappen die er al staat. Denk dus na over de volgorde waarin je de vakjes vult. Je mag ook niet achteruit het thuishonk in of met een 4 vanuit het honk achteruit lopen.
Sta je vlak voor je honk, maar heb je geen kaart waarmee je erin kunt? Bij de gewone spelvariant hoef je niet opnieuw een rondje te lopen. Je wacht tot je een geschikte kaart krijgt.
Een 7 kan helpen om precies uit te komen. Heb je bijvoorbeeld twee stappen nodig om een pion binnen te brengen, dan kun je de overige vijf stappen met een andere pion zetten. Die vijf stappen moeten wel helemaal uitvoerbaar zijn.
Samenwerken en winnen bij Keezen
Speel je in teams, dan probeer je samen alle pionnen van je team in de thuishonken te krijgen. Heb je zelf al je pionnen binnen, dan mag je met de pionnen van je teamgenoot verder spelen.
Ook met een gesplitste 7 kun je helpen. Breng je met een deel van de stappen je laatste pion binnen, dan mag je de overgebleven stappen met een pion van je teamgenoot zetten. Je moet ook dan alle zeven stappen kunnen uitvoeren.
Overleg tijdens het spelen niet over de kaarten die je in je hand hebt. Kijk wel goed naar de positie van je teamgenoot: een ruil met een boer kan soms helpen om een pion dichter bij huis te krijgen.
Veelgestelde vragen over de spelregels van Keezen
Hoeveel kaarten krijg je bij Keezen?
Bij een veelgebruikte spelvorm met vier spelers krijg je eerst vijf kaarten. In de twee deelrondes daarna krijg je vier kaarten. Vervolgens worden de kaarten opnieuw geschud en begint het uitdelen weer met vijf kaarten.
Kun je jezelf eraf gooien bij Keezen?
Ja. Als je op je eigen pion uitkomt en geen andere geldige zet kunt doen, gaat de geraakte pion terug naar je startvak. Je moet een geldige zet namelijk uitvoeren, ook als die nadelig is.
Kun je Keezen met twee personen spelen?
Ja, er zijn keezborden en spelvarianten voor twee spelers. Je speelt dan tegen elkaar in plaats van samen in een team. Bij Duo Keezen kunnen de regels afwijken van de gewone variant: zo blijf je daar rondlopen als je niet met de juiste kaart het thuishonk in kunt.
Mag je met een 4 achteruit over je startpositie?
Ja, dat mag. De zet moet wel vrij zijn: een eigen pion op de startpositie vormt bijvoorbeeld een blokkade. Achteruit het thuishonk in gaan mag niet.
Spreek voor het uitdelen af welke regels jullie gebruiken. Vooral bij de 7, de blokkade op het startveld en het thuishonk voorkomt dat discussie tijdens het spelen.

