Repelsteeltje: het sprookje van stro, goud en een geheime naam

Repelsteeltje is het sprookje over een molenaarsdochter die van stro goud moet spinnen. Een geheimzinnig mannetje helpt haar, maar vraagt daarvoor uiteindelijk haar eerste kind. Alleen als ze zijn naam weet te raden, mag ze haar kindje houden.

Het verhaal is bekend uit de verzameling van de gebroeders Grimm. Hieronder lees je hoe het sprookje gaat en wat je kunt verwachten als je het aan je kind voorleest.

Het verhaal van Repelsteeltje

Er was eens een molenaar die indruk wilde maken op de koning. Hij vertelde dat zijn dochter zo bijzonder was dat ze stro in goud kon veranderen. Dat was natuurlijk niet waar, maar de koning wilde haar kunst graag zien.

Hij liet de molenaarsdochter naar het paleis komen. Daar bracht hij haar naar een kamer vol stro. Midden in de kamer stond een spinnewiel. “Als je morgenochtend niet al dit stro in goud hebt gesponnen, moet je sterven”, zei de koning. Toen deed hij de deur op slot.

Het meisje wist niet wat ze moest doen. Ze kon helemaal geen goud spinnen en begon te huilen. Plotseling ging de deur open en kwam er een klein mannetje binnen.

“Waarom huil je?”, vroeg hij. Het meisje vertelde wat de koning van haar verlangde. Het mannetje kon haar helpen, zei hij, maar hij wilde er wel iets voor terug. Ze gaf hem haar halsketting. Hij ging achter het spinnewiel zitten en voordat de ochtend aanbrak, had hij al het stro in goud veranderd.

De koning was blij met het goud, maar hij wilde meer. Hij bracht het meisje naar een grotere kamer vol stro. Opnieuw dreigde hij dat ze moest sterven als ze er geen goud van maakte. Het mannetje kwam weer en spon het stro in ruil voor haar ring.

De derde nacht moest het meisje nog een kamer vol stro verwerken. De koning beloofde dat hij met haar zou trouwen als het haar lukte. Maar het meisje had niets meer om het mannetje te geven.

“Beloof me dan je eerste kind”, zei hij. Het meisje was bang en wist niet hoe ze anders aan de opdracht kon voldoen. Daarom stemde ze toe. Het mannetje spon ook die nacht al het stro tot goud. De volgende ochtend trouwde de koning met de molenaarsdochter en werd ze koningin.

Waarom moet de koningin zijn naam raden?

Toen de koningin een kind kreeg, was ze haar belofte bijna vergeten. Maar het mannetje verscheen opnieuw. Hij kwam het kind ophalen, zoals ze had afgesproken.

De koningin schrok en smeekte hem om haar kindje te laten blijven. Ze bood hem rijkdom aan, maar dat wilde hij niet. Uiteindelijk gaf hij haar een kans: als ze binnen drie dagen zijn naam kon raden, hoefde ze haar kind niet af te staan.

De koningin dacht aan alle namen die ze kende en stuurde ook een boodschapper op pad om namen te verzamelen. Toen het mannetje terugkwam, noemde ze de ene naam na de andere. Maar steeds schudde hij zijn hoofd. Ook de volgende dag lukte het haar niet.

Op de derde dag bracht de boodschapper goed nieuws. In het bos had hij een klein mannetje bij een vuur zien dansen. Daarbij zong het mannetje dat niemand wist hoe hij heette. Zo had de boodschapper zijn naam gehoord.

Toen het mannetje die avond terugkwam, noemde de koningin eerst nog een paar verkeerde namen. Daarna vroeg ze: “Heet je soms Repelsteeltje?”

Het mannetje werd woedend. Hij had nooit verwacht dat iemand zijn naam zou ontdekken. In een bekende versie stampt hij zo hard op de grond dat hij erin vast komt te zitten. De koningin mag haar kind houden.

De bekende spreuk van het mannetje

Bij het vuur zingt het mannetje dat niemand zijn naam kent. Een bekende Nederlandse versie van die regel is: “Niemand weet, niemand weet, dat ik Repelsteeltje heet.” De precieze woorden van het liedje verschillen per vertaling en bewerking.

Juist die regel maakt het verhaal leuk om samen te vertellen. Je kind weet na het horen van de naam al iets wat de koningin nog moet ontdekken. Bij het opnieuw voorlezen kan je kind de naam zachtjes mee raden.

Is Repelsteeltje spannend voor kinderen?

Het sprookje bevat spannende stukken. De koning bedreigt de molenaarsdochter en later wil het mannetje haar kind meenemen. Ook het einde kan heftig zijn: in de versie van Grimm scheurt het woedende mannetje zichzelf in tweeën. In andere bewerkingen loopt het minder gruwelijk af.

Voor een kind dat snel schrikt, kun je een mildere versie kiezen of het einde zelf aanpassen. Vertel bijvoorbeeld dat het mannetje boos wegloopt zodra de koningin zijn naam raadt. De ontknoping blijft dan hetzelfde: door zijn naam te noemen, mag ze haar kindje houden.

Veelgestelde vragen over Repelsteeltje

Hoe heet Repelsteeltje in het Duits?
In het Duits heet het mannetje Rumpelstilzchen. Dat is ook de Duitse titel van het sprookje.

Wat is het originele verhaal van Repelsteeltje?
Het sprookje is vooral bekend uit de verzameling van de gebroeders Grimm. Daarin dreigt de koning de molenaarsdochter te doden als ze geen goud spint. Het mannetje helpt haar, vraagt haar eerste kind en verliest wanneer de koningin zijn naam raadt.

Wat betekent het spinnen van stro tot goud?
Met een spinnewiel maak je normaal gesproken draad van vezels. In het sprookje gebeurt iets onmogelijks: het mannetje verandert gewoon stro in kostbaar goud. Dat laat zien dat hij magische krachten heeft.

Wil je het verhaal voorlezen? Laat je kind dan meedenken over de namen die de koningin kan noemen. Bij de laatste poging krijgt dat ene woord alle aandacht: Repelsteeltje.

Gerelateerde Berichten

RECENTE BLOGS