Bij levend stratego met dieren speel je het klassieke bordspel Stratego buiten na, waarbij elke speler een dier voorstelt met een eigen rang en bijbehorende kracht. In plaats van spelstukken op een bord ben jij zelf het speelstuk. Het spel is populair op scholen en schoolreisjes als actief buitenspel voor groepen kinderen.
Hoe werkt levend stratego dieren?
Elk kind krijgt een kaartje of hesje met een dier erop. Dat dier heeft een rang, net als in het originele Stratego. De rangorde bepaalt wie wie verslaat. Een groter of sterker dier wint van een kleiner dier. Als twee spelers elkaar tikken, vergelijken ze hun dier en de verliezer valt af of gaat naar een wachtrij. Het doel is om de tegenstander uit te schakelen, de vlag te veroveren of alle spelers van het andere team te tikken, afhankelijk van de regels die je afspreekt.
Het veld wordt verdeeld in twee helften, één per team. Spelers proberen het veld van de tegenstander in te komen en diens vlag te pakken. Wie over de middenlijn loopt, mag getikt worden door de tegenstander. Word je getikt, dan vergelijk je dieren en de zwakkere speler gaat terug naar zijn eigen helft of naar een aangewezen uitvalgebied.
De dierenrangorde: wie wint van wie?
In de meeste versies van levend stratego met dieren gebruik je een vaste rangorde. Een voorbeeld van hoe die rangorde eruit kan zien, van zwak naar sterk:
- Mier (laagste rang)
- Vos
- Wolf
- Beer
- Leeuw
- Olifant (hoogste rang, verslaat bijna alles)
- De Klem of Bom: verslaat álle dieren, maar mag zelf niet actief tikken. De Klem mag alleen getikt worden. Wie de Klem aanvalt, verliest dus altijd.
Elke school of begeleider kan de rangorde zelf aanpassen. Het gaat erom dat iedereen van tevoren weet welk dier welk ander dier verslaat, zodat er geen discussie ontstaat tijdens het spel.
Bijzondere rollen: de bom en de vlag
Net als in het originele bordspel heeft levend stratego met dieren twee speciale rollen. De Bom (of Klem) is een passieve speler die op zijn plek blijft staan of langzaam beweegt. Wie de Bom aanvalt, verliest altijd. Dat maakt de Bom een sterke verdediger, maar ook een makkelijk doelwit als de tegenstander slim is en de Bom weet te omzeilen.
De Vlag is de speler die het andere team moet zien te tikken. De Vlag mag zich niet verdedigen en moet beschermd worden door teamgenoten. Wie de Vlag van de tegenstander tikt, wint het spel voor zijn team.
Praktische tips voor de organisatie
Zorg dat elk kind een duidelijk zichtbaar kaartje of hesje draagt met het dier erop, liefst met een afbeelding voor jongere kinderen die nog niet goed kunnen lezen. Spreek de regels ruim van tevoren door en doe eventueel een korte testronde zodat iedereen snapt hoe de rangorde werkt.
Kies een veld met duidelijke grenzen, zoals een schoolplein of grasveld met lintjes of pionnen als middenlijn. Bij grotere groepen werkt het goed om per dier meerdere spelers te hebben, zodat het team een mix is van sterke en zwakkere dieren. Dat maakt de strategie interessanter.
Let op eerlijk spelen: soms is er discussie over wie wie heeft getikt of wie de sterkste rang had. Een scheidsrechter of begeleider die rondloopt, lost dat snel op. Maak ook van tevoren duidelijk wat er met uitgevallen spelers gebeurt: mogen ze direct terug, na een tijdstraf, of zijn ze definitief af?
Levend stratego met dieren werkt het best met groepen van ongeveer 15 tot 40 kinderen. Met kleinere groepen is het spel sneller voorbij; met grotere groepen wordt het chaos als de regels niet helder zijn. Verdeel grote klassen in twee speelgroepen als het veld beperkt is.