Sprookjesfiguren zijn verzonnen personen, dieren of wezens die in sprookjes voorkomen. Bekende voorbeelden zijn Roodkapje, Sneeuwwitje, Klein Duimpje, de boze wolf en de goede fee. Sommige herken je aan hun kleding, andere aan een voorwerp of bijzondere eigenschap.
Zoek je een figuur voor een verkleedfeest, een tekening of een verhaal? In dit overzicht vind je bekende namen, hun rol en de kenmerken waaraan je ze herkent.
Bekende sprookjesfiguren en hun kenmerken
Veel sprookjesfiguren hebben een voorwerp of kledingstuk dat meteen opvalt. Met deze lijst herken je ze gemakkelijk:
- Roodkapje: een meisje met een rood kapje en een mandje voor haar grootmoeder.
- Sneeuwwitje: een prinses die bij zeven dwergen terechtkomt en een vergiftigde appel krijgt.
- Assepoester: een meisje dat naar een bal gaat en daarbij een glazen muiltje verliest.
- Doornroosje: een prinses die zich aan een spinnewiel prikt en in een diepe slaap valt.
- Rapunzel: een meisje met heel lang haar, dat in een toren woont.
- Hans en Grietje: een broer en zus die een huisje van snoep en lekkers vinden.
- Klein Duimpje: een kleine, slimme jongen die met zijn broers in het bos belandt.
- De gelaarsde kat: een kat met laarzen die zijn meester met slimme plannen helpt.
- De kleine zeemeermin: een zeemeermin die graag bij de mensen wil leven.
- Pinokkio: een houten pop die graag een echte jongen wil worden.
- Repelsteeltje: een geheimzinnig mannetje dat stro tot goud kan spinnen.
- Vrouw Holle: een vrouw die haar beddengoed uitschudt, waarna het op aarde sneeuwt.
Er bestaan verschillende versies van deze verhalen. Kleding, namen en gebeurtenissen kunnen daarom per boek of film verschillen. Een glazen muiltje bij Assepoester is bijvoorbeeld herkenbaar, maar niet elk plaatjesboek laat haar schoenen op dezelfde manier zien.
Prinsessen, prinsen en andere menselijke figuren
Prinsessen zijn bekende sprookjespersonages, maar ze lijken niet allemaal op elkaar. Rapunzel herken je aan haar lange haar, terwijl bij Doornroosje het spinnewiel en de lange slaap horen. De prinses op de erwt is juist verbonden met een erwt onder een stapel matrassen.
Ook mannelijke figuren spelen uiteenlopende rollen. Klein Duimpje gebruikt zijn slimheid om problemen op te lossen. De rattenvanger van Hamelen lokt met zijn muziek ratten weg uit de stad. In het verhaal van de kikkerkoning blijkt een kikker een betoverde prins te zijn.
Koningen, koninginnen, jagers en stiefmoeders komen vaak voor als bijfiguren. Ze hebben niet altijd een eigen naam. Zo is de jager in een bekende versie van Roodkapje degene die haar en haar grootmoeder helpt.
Dieren en magische wezens
Een sprookjesfiguur hoeft geen mens te zijn. Pratende dieren en wezens met bijzondere krachten zijn net zo herkenbaar:
- De boze wolf: verschijnt onder andere in Roodkapje en bij de drie biggetjes. Hij probeert andere dieren of mensen te misleiden.
- De drie biggetjes: bouwen ieder een huisje. De wolf probeert de huisjes omver te blazen.
- De zeven dwergen: wonen samen in een huisje waar Sneeuwwitje onderdak vindt.
- De goede fee: helpt een hoofdpersoon met magie. De fee bij Assepoester zorgt ervoor dat ze naar het bal kan.
- De reus: een groot en vaak gevaarlijk wezen. In het verhaal van Jaap en de bonenstaak woont een reus boven de wolken.
- De draak: een groot fabeldier dat in sommige verhalen een schat bewaakt of vuur spuwt.
Niet elke wolf, fee of reus is hetzelfde personage. Het zijn ook soorten figuren die in verschillende verhalen kunnen voorkomen. Hun uiterlijk en karakter hangen af van de versie die je leest.
Goede helpers en gemene tegenstanders
Veel sprookjes hebben een hoofdpersoon die hulp krijgt of een tegenstander moet verslaan. De goede fee bij Assepoester is een helper. De stiefmoeder van Sneeuwwitje en de heks die Hans en Grietje gevangenhoudt, zijn voorbeelden van tegenstanders.
Een figuur past niet altijd netjes in één hokje. Repelsteeltje helpt bijvoorbeeld met het spinnen van goud, maar vraagt daar iets voor terug. Dat maakt hem een interessant personage om samen met je kind te bespreken: helpt hij omdat hij aardig is, of omdat hij zelf iets wil?
Voor jonge kinderen kan een gemene figuur spannend zijn, vooral als er grote afbeeldingen bij staan. Kies gerust een mildere versie of sla een stukje over als je merkt dat je kind het te eng vindt.
Sprookjesfiguren uit Disney en de Efteling
Veel kinderen kennen Sneeuwwitje, Assepoester, de kleine zeemeermin en Rapunzel uit Disneyfilms. Die films geven de figuren een eigen uiterlijk en verhaal. De personages en verhalen bestonden al vóór de Disneyfilms, al kunnen oudere versies anders aflopen of andere details hebben.
In het Sprookjesbos van de Efteling zie je sprookjesfiguren in uitgebeelde scènes. Er lopen ook acteurs als sprookjespersonage rond, onder wie Roodkapje. Welke figuren je ontmoet, kan per bezoek verschillen.
Sprookjesfiguren om je als te verkleden
Voor een herkenbare verkleedpartij heb je vaak genoeg aan één opvallend kenmerk. Met kleding en spullen die je al in huis hebt, kom je een eind:
- Roodkapje: een rode cape of omslagdoek en een mandje.
- De gelaarsde kat: laarzen, kattenoren en een zelfgemaakte staart.
- Rapunzel: een lange vlecht van wol en een jurk.
- Een dwerg: een puntmuts, een riem en eventueel een baard van zachte stof.
- Een fee: vleugels van karton en een zelfgemaakte toverstaf.
- De boze wolf: grijze kleding, oren en een staart.
Laat je kind zelf kiezen of een figuur er lief, grappig of juist spannend uitziet. Een wolf hoeft bijvoorbeeld geen eng masker te dragen: oren op een haarband maken al duidelijk wie het is.
Veelgestelde vragen over sprookjesfiguren
Wat zijn typische sprookjesfiguren?
Prinsessen, prinsen, koningen, heksen, feeën, reuzen en pratende dieren komen regelmatig in sprookjes voor. Ook slimme kinderen en dieren, zoals Klein Duimpje en de gelaarsde kat, zijn herkenbare personages.
Welke mannelijke sprookjesfiguren zijn bekend?
Voorbeelden zijn Klein Duimpje, Pinokkio, Repelsteeltje, de rattenvanger van Hamelen en de kikkerkoning. Ook Hans uit Hans en Grietje en de zeven dwergen zijn bekende mannelijke figuren.
Welk sprookjesfiguur heeft vijf letters?
Een prins en een dwerg hebben allebei vijf letters. Welke van de twee past, hangt bij een puzzel af van de omschrijving en eventuele kruisletters.
Waar vind je afbeeldingen van sprookjesfiguren?
Je vindt ze onder meer in prentenboeken, sprookjesboeken en films. Voor een tekening of verkleedidee kun je vooral letten op een herkenbaar detail, zoals het rode kapje van Roodkapje of de laarzen van de kat.
Pak er samen een boek bij en laat je kind een favoriet figuur aanwijzen. Met een mandje, een puntmuts of een zelfgetekende kroon kan dat personage daarna zo het verhaal uit stappen.

