Sneeuwwitje is een sprookje over een prinses die vlucht voor haar jaloerse stiefmoeder en onderdak vindt bij zeven dwergen. De boze koningin geeft haar een vergiftigde appel, maar uiteindelijk komt Sneeuwwitje weer bij en vindt het verhaal een gelukkig einde.
Het verhaal is bekend uit de sprookjesbundel van de gebroeders Grimm en uit de tekenfilm van Disney. Die versies lijken op elkaar, maar verschillen op een paar verrassende punten.
Het verhaal van Sneeuwwitje
Er was eens een koningin die graag een dochter wilde met een huid zo wit als sneeuw, lippen zo rood als bloed en haar zo zwart als ebbenhout. Haar wens kwam uit en ze noemde het meisje Sneeuwwitje. Na de dood van haar moeder kreeg Sneeuwwitje een stiefmoeder: een mooie, maar trotse koningin.
De koningin had een bijzondere spiegel. Iedere dag vroeg ze wie de mooiste van het land was. Lange tijd antwoordde de spiegel dat zij dat was. Maar toen Sneeuwwitje groter werd, gaf de spiegel een ander antwoord: Sneeuwwitje was nu de mooiste.
De koningin was jaloers en gaf een jager opdracht om het meisje mee het bos in te nemen en haar te doden. De jager kreeg medelijden met Sneeuwwitje en liet haar ontsnappen. Alleen liep ze verder door het bos, totdat ze een klein huisje vond.
In het huisje stonden kleine bordjes, bekers en bedjes. Sneeuwwitje at en dronk iets en viel in slaap. Toen de zeven bewoners thuiskwamen, zagen ze dat er iemand in hun huis was geweest. Ze vonden het meisje en lieten haar blijven. Terwijl de dwergen overdag aan het werk waren, zorgde Sneeuwwitje voor het huis.
De koningin ontdekte via haar spiegel dat Sneeuwwitje nog leefde. Ze vermomde zich als een oude vrouw en ging naar het huisje met een vergiftigde appel. Sneeuwwitje nam een hap en viel neer. De dwergen konden haar niet wakker krijgen. Ze legden haar in een glazen kist, omdat ze dachten dat ze was gestorven.
Een prins vond Sneeuwwitje in de glazen kist. Hoe zij vervolgens wakker wordt, hangt af van de versie die je leest of kijkt. In het verhaal van Grimm komt een stuk appel los uit haar keel wanneer de kist wordt verplaatst. In de Disneyfilm wordt ze wakker door een kus van de prins. Daarna eindigt het verhaal met Sneeuwwitje en de prins samen.
Waar komt de naam Sneeuwwitje vandaan?
De naam verwijst naar de wens van haar moeder: een kind met een huid zo wit als sneeuw. Aan het begin van de Grimm-versie zit de moeder bij een raam met een zwart houten kozijn. Ze prikt zich in haar vinger en ziet rode druppels in de sneeuw. Het wit, rood en zwart komen terug in haar wens en in het uiterlijk van haar dochter.
In veel verkorte kinderboeken begint het verhaal meteen bij de jaloerse koningin. Daardoor lees je niet in iedere uitgave hoe Sneeuwwitje haar naam kreeg.
De zeven dwergen en hun namen
In de versie van Grimm hebben de dwergen geen namen. In de Disneyfilm heeft ieder van hen een eigen naam en karakter. Hun bekende Engelse namen zijn:
- Doc: de leider van de groep.
- Grumpy: de mopperaar.
- Happy: de vrolijke dwerg.
- Sleepy: de slaperige dwerg.
- Bashful: de verlegen dwerg.
- Sneezy: de dwerg die vaak niest.
- Dopey: de onhandige dwerg die in de film niet spreekt.
In Nederlandse vertalingen en bewerkingen kunnen de namen anders zijn. Ook zien de dwergen er niet in ieder prentenboek hetzelfde uit: een tekenaar kan ze zelf vormgeven.
De verschillen tussen Grimm en Disney
Disney maakte van het sprookje de tekenfilm Sneeuwwitje en de zeven dwergen, die in 1937 uitkwam. De film bevat veel bekende onderdelen uit het verhaal, zoals de spiegel, het huisje en de appel. Toch zijn er duidelijke verschillen.
- Het huisje: bij Grimm is het netjes wanneer Sneeuwwitje aankomt. In de Disneyfilm maakt zij het rommelige huisje schoon, met hulp van de bosdieren.
- De pogingen van de koningin: bij Grimm komt de koningin drie keer vermomd langs. Ze gebruikt eerst rijgkoorden, daarna een vergiftigde kam en ten slotte de appel. In de Disneyfilm is de appel haar aanval bij het huisje.
- Het ontwaken: bij Grimm schiet een stuk appel los uit Sneeuwwitjes keel. In de film maakt de kus van de prins haar wakker.
- Het einde van de koningin: de Grimm-versie heeft een gewelddadig einde voor de stiefmoeder. Ook in de Disneyfilm loopt het slecht met haar af, maar op een andere manier.
Er zijn ook prentenboeken, luisterverhalen en toneelbewerkingen. Sommige vertellen het verhaal dicht bij Grimm, andere kiezen voor een kortere of mildere versie. Het loont daarom om even door een boek te bladeren als je wilt weten hoe spannend het voor jouw kind is.
Is het verhaal geschikt voor jonge kinderen?
Dat hangt af van de versie en van je kind. De jaloerse koningin, de jager en de vergiftigde appel kunnen spannend zijn. In de Grimm-versie is vooral het einde van de koningin grimmig. Een bewerking voor jonge kinderen laat zulke details vaak weg of vertelt ze minder uitgebreid.
Wil je het verhaal voor het eerst voorlezen? Kies dan een prentenboek waarin je vooraf kunt zien hoe de koningin en het donkere bos zijn afgebeeld. Je kunt tijdens het lezen pauzeren bij de spiegel of het huisje van de dwergen. Zo krijgt je kind ruimte om vragen te stellen of te zeggen dat het spannend wordt.
Veelgestelde vragen over Sneeuwwitje
Is Sneeuwwitje ook een film?
Ja. Naast de tekenfilm van Disney bestaan er films met echte acteurs. Hetzelfde sprookje is ook bewerkt voor musicals en luisterverhalen.
Hoe oud zijn Sneeuwwitje en de prins?
In het verhaal van Grimm is Sneeuwwitje zeven jaar wanneer de spiegel haar de mooiste noemt. In de Disneyversie wordt ze vaak als veertien jaar beschreven. De leeftijd van de prins staat niet vast in het verhaal.
Hoe heet de heks van Sneeuwwitje?
De heks is haar stiefmoeder, de boze koningin, in vermomming. Ze is dus geen tweede personage. Haar naam kan per bewerking verschillen; in het verhaal van Grimm wordt ze vooral de koningin genoemd.
Wie speelt Sneeuwwitje in de musical?
Dat verschilt per productie en voorstelling. Er is niet één vaste actrice die de rol in iedere musical speelt.
Of je nu kiest voor een boek, een luisterverhaal of de film, het moment waarop de spiegel de koningin een ander antwoord geeft, zet het verhaal van Sneeuwwitje in beweging.

