Zelf een kaartspel maken: van idee tot speelbare kaarten

Een kaartspel maken begint met een idee: bedenk wat spelers met de kaarten moeten doen en hoe ze kunnen winnen. Ontwerp daarna de kaarten, maak een proefversie en speel die een paar keer. Je kunt de kaarten zelf knippen en versieren, thuis printen of professioneel laten drukken.

Wil je liever een bestaand kaartspel persoonlijk maken? Dan kun je ook speelkaarten met eigen foto’s of een ontwerp laten bedrukken. Je hoeft daarvoor geen nieuwe spelregels te bedenken.

Welk soort kaartspel wil je maken?

Bepaal eerst of je een nieuw spel wilt verzinnen of een bestaand spel een persoonlijk uiterlijk wilt geven. Dat maakt verschil voor de kaarten die je nodig hebt.

  • Een eigen spel: je bedenkt zelf het doel, de kaarten en de spelregels. Dat kost meer voorbereiding, maar je kunt alles aanpassen aan de spelers.
  • Een spel met persoonlijke speelkaarten: de gebruikelijke kaarttekens blijven staan en je voegt bijvoorbeeld een foto toe aan de achterkant. Zo kun je de kaarten voor verschillende spellen gebruiken.
  • Een leerzaam kaartspel: je maakt bijvoorbeeld kaarten met woorden en afbeeldingen die bij elkaar horen. Spelers zoeken de juiste combinaties tijdens het spelen.

Voor een eerste eigen spel werkt een eenvoudig idee vaak het prettigst. Je merkt tijdens het spelen vanzelf welke regels duidelijk zijn en welke je wilt veranderen.

Een eigen kaartspel maken in stappen

Maak eerst een eenvoudige versie op papier. Dan hoef je geen mooi ontwerp opnieuw te maken als je de regels nog wilt aanpassen.

  1. Bedenk het doel. Wil je dat spelers paren zoeken, punten verzamelen of als eerste hun kaarten kwijtraken? Kies één duidelijk doel.
  2. Bepaal welke kaarten nodig zijn. Schrijf op wat er op elke kaart komt en welke kaarten bij elkaar horen. Maak een lijst voordat je gaat tekenen of printen.
  3. Spreek af hoe een beurt verloopt. Bepaal wie begint, wat een speler mag doen en wanneer de volgende speler aan de beurt is.
  4. Maak een proefversie. Knip kaartjes van papier of karton en schrijf of teken de inhoud erop. Het hoeft nog niet netjes te zijn.
  5. Speel en verbeter. Let op momenten waarop spelers niet weten wat ze moeten doen. Pas de kaarten of regels aan en probeer het opnieuw.
  6. Schrijf de definitieve regels op. Zet het doel, de voorbereiding, het verloop van een beurt en het einde van het spel op een apart kaartje of vel papier.

Een handige testvraag is: kan iemand het spel spelen met alleen jouw uitleg? Zo ontdek je bijvoorbeeld of je bent vergeten te beschrijven wat er gebeurt als de kaarten op zijn.

Voorbeeld: een kaartspel met zelfgemaakte paren

Een parenspel is een eenvoudige manier om je eerste kaartspel te maken. Kies bijvoorbeeld afbeeldingen van dieren, eten of voorwerpen uit huis. Maak van iedere afbeelding twee dezelfde kaarten.

Voor een proefspel kun je bijvoorbeeld acht paren maken. Leg alle kaarten met de afbeelding naar beneden op tafel. Een speler draait twee kaarten om. Zijn ze gelijk, dan houdt de speler het paar en mag die nog eens. Zijn ze verschillend, dan gaan ze weer dicht en is de volgende speler aan de beurt. Als alle paren zijn gevonden, wint de speler met de meeste paren.

Maak je het spel met foto’s? Gebruik dan twee keer dezelfde foto per paar. Zorg dat de kaarten aan de achterkant gelijk zijn, zodat niemand kan zien waar een afbeelding ligt.

De kaarten ontwerpen en zelf printen

Je kunt kaarten tekenen op stevig papier, maar ook ontwerpen op een computer en thuis printen. Gebruik voor alle kaarten hetzelfde formaat. Een voorbeeld van een gangbaar speelkaartformaat is 58 bij 88 mm, maar voor je eigen spel kun je ook grotere kaarten maken.

Houd de voorkant overzichtelijk. Zet tekst groot genoeg op de kaart en gebruik duidelijke afbeeldingen. Moeten spelers de kaarten in hun hand houden, plaats belangrijke informatie dan ook bij een hoek. Zo blijft die zichtbaar als de kaarten elkaar overlappen.

Bij thuis printen zijn dit handige stappen:

  • Zet meerdere kaarten op één pagina en laat ruimte tussen de kaarten om ze uit te knippen.
  • Print eerst een proefvel op gewoon papier. Zo zie je of de tekst leesbaar is en de kaarten het gewenste formaat hebben.
  • Gebruik stevig papier of plak de uitgeknipte kaarten op dun karton. Dat maakt ze makkelijker vast te houden, al kunnen ze daardoor ook lastiger te schudden zijn.
  • Geef alle achterkanten hetzelfde uiterlijk. Controleer ook of de afbeeldingen niet door het papier heen zichtbaar zijn.

Zelf knippen is goedkoop en handig voor een proefversie. Het nadeel is dat kaarten niet altijd precies gelijk worden. Verschillen in formaat of hoekjes kunnen herkenbaar zijn tijdens het spel.

Je kaartspel professioneel laten drukken

Wil je een steviger eindresultaat, dan kun je je ontwerp laten drukken. Bij sommige aanbieders personaliseer je alleen de achterkant van bestaande speelkaarten. Bij andere kun je zowel de voor- als achterkant zelf ontwerpen. Een doosje met eigen opdruk is soms ook mogelijk.

Voor een spel waarbij spelers de voorkant geheimhouden, is ondoorzichtig speelkaartenkarton een goede keuze. Een beschermlaag kan helpen als de kaarten vaak worden gebruikt. Ronde hoeken maken de kaarten prettiger om vast te houden en kunnen voorkomen dat scherpe puntjes snel ombuigen.

Een drukker kan vragen om een drukklare pdf. Afloop betekent dat je de achtergrond iets buiten de snijrand laat doorlopen, zodat er na het snijden geen witte rand ontstaat. Een voorbeeld is 3 mm afloop, maar de benodigde ruimte en de volgorde van de pagina’s hangen af van de drukker. Gebruik daarom de aanleverspecificaties van de gekozen aanbieder.

Professioneel drukken geeft meestal een gelijkmatiger resultaat dan thuis knippen, maar is minder handig als je de spelregels nog vaak wilt wijzigen. Een proefdruk is vooral nuttig voordat je meerdere spellen bestelt: je ziet dan of de kleuren, tekst en kaartvolgorde kloppen.

Veelgestelde vragen over een kaartspel maken

Wat heb je nodig om zelf een kaartspel te maken?
Voor een eenvoudige versie zijn papier of karton, een schaar en pennen genoeg. Wil je foto’s of digitale tekeningen gebruiken, dan zijn een computer en printer handig. Bewaar de kaarten in een envelop of doosje.

Kun je speelkaarten met eigen foto’s maken?
Ja. Bij fotodiensten kun je vaak een foto op de achterkant van speelkaarten laten zetten. Wil je op elke kaart een andere afbeelding of ook de voorkanten aanpassen, dan heb je een aanbieder nodig die dat ondersteunt.

Hoeveel kaarten heb je nodig voor een eigen spel?
Dat hangt af van je spelidee. Voor een parenspel heb je van iedere afbeelding twee kaarten nodig. Bij een spel met vragen of opdrachten bepaal je zelf hoeveel verschillende kaarten je maakt. Test met een kleine set of het spel lang genoeg duurt.

Moet je alle kaarten dezelfde achterkant geven?
Dat is verstandig als de voorkant geheim moet blijven. Verschillende achterkanten kunnen verraden welke kaart iemand in handen heeft of welke kaart boven op de stapel ligt.

Bewaar je proefversie tot je het definitieve spel hebt geprobeerd. Met de kaarten en een kort blaadje met spelregels bij elkaar in een doosje kun je je eigen kaartspel er later meteen weer bij pakken.

Gerelateerde Berichten

RECENTE BLOGS