Bij de spelregels van mahjong draait het om combinaties maken met stenen. Je speelt meestal met vier spelers. Om de beurt pak je een steen en leg je er één weg. Wie als eerste een geldige winnende hand maakt, roept “mahjong”.
Er bestaan verschillende versies van het spel. Hieronder lees je een eenvoudige manier om te beginnen. Daarna vind je de belangrijkste verschillen met officiële regels en met mahjong solitaire op de computer.
Wat heb je nodig voor mahjong?
Voor het traditionele spel gebruik je een mahjongset met stenen. De meeste sets bevatten drie soorten genummerde stenen en twee soorten bijzondere stenen:
- Bamboe, kringen en tekens: elke soort heeft stenen met de cijfers 1 tot en met 9.
- Winden: oost, zuid, west en noord.
- Draken: rood, groen en wit.
Van iedere steen zijn er vier gelijke exemplaren. Veel sets hebben ook bloem- en seizoensstenen. Voor het eerste spel kun je die extra stenen weglaten. Dan speel je met 136 stenen.
Welke combinaties maak je?
Een gewone winnende hand bestaat uit vier groepen van drie stenen en één paar. De groepen mogen rijtjes of drietallen zijn:
- Rijtje, ook wel chow: drie opeenvolgende cijfers van dezelfde soort, bijvoorbeeld bamboe 3, 4 en 5.
- Drietal, ook wel pung: drie precies gelijke stenen, bijvoorbeeld drie rode draken.
- Paar: twee precies gelijke stenen, bijvoorbeeld twee stenen met kringen 7.
Van wind- en drakenstenen maak je geen rijtjes. Je kunt er wel een drietal of een paar mee vormen. Een rijtje mag niet van 9 teruglopen naar 1.
Een voorbeeld van een winnende hand is: bamboe 1, 2 en 3; bamboe 4, 5 en 6; kringen 7, 8 en 9; drie rode draken; en twee stenen met tekens 5. Samen zijn dat 14 stenen.
Spelregels mahjong voor een eerste ronde
Deze eenvoudige spelregels zijn geschikt om het spel te leren. Je speelt zonder puntentelling, bloemstenen en speciale winnende handen.
- Schud de stenen. Leg alle stenen met de afbeelding naar beneden op tafel en meng ze.
- Bouw een muur. Maak samen een vierkant van stenen, twee stenen hoog. Je pakt tijdens het spel stenen van één afgesproken uiteinde van de muur.
- Verdeel de stenen. Iedere speler krijgt 13 stenen. De startspeler krijgt er 14. Zet je stenen zo neer dat alleen jij de afbeeldingen ziet.
- Begin met wegleggen. De startspeler legt één steen open in het midden. Daarna gaat de beurt tegen de klok in verder.
- Pak en leg weg. De volgende speler pakt een steen van de muur en legt daarna één steen open in het midden. Dat mag ook de steen zijn die net is gepakt.
- Maak je hand compleet. Probeer vier groepen en een paar te vormen. Lukt dat na het pakken of opeisen van een steen, dan roep je “mahjong” en laat je jouw hand zien.
Is de muur leeg en heeft niemand een winnende hand? Dan eindigt deze eenvoudige ronde zonder winnaar.
Een weggelegde steen opeisen
Je hoeft niet altijd op een steen uit de muur te wachten. Net nadat een speler een steen weglegt, mag je die onder bepaalde voorwaarden opeisen:
- Voor een drietal mag iedere speler de steen opeisen als die samen met twee eigen stenen drie gelijke stenen vormt.
- Voor een rijtje mag alleen de speler die hierna aan de beurt is de steen opeisen.
- Voor mahjong mag iedere speler de steen opeisen als die daarmee een winnende hand compleet maakt.
Voor een rijtje of drietal leg je de combinatie direct open voor je neer. Daarna leg je zelf één steen weg. Het spel gaat verder vanaf jouw plaats, tegen de klok in. Spelers kunnen daardoor een beurt overslaan.
Willen meerdere spelers dezelfde steen? Spreek voor dit beginnersspel af dat een winnende hand voorrang heeft op een drietal en een drietal op een rijtje. Willen meerdere spelers met de steen winnen, dan krijgt de speler die als eerste aan de beurt zou zijn voorrang.
Vier gelijke stenen en officiële regels
Vier gelijke stenen vormen een kong. Omdat je daarvoor een extra steen moet pakken, is dit wat lastiger dan een drietal. Bij de eenvoudige versie hierboven laat je de kong daarom weg: je mag vier gelijke stenen wel in je hand hebben, maar legt ze niet als aparte groep open.
In officiële varianten zijn er meer mogelijkheden en regels. Zo kun je vaak wel een kong maken, zijn er soms bijzondere winnende handen en telt de waarde van je hand mee. Bij de Mahjong Competition Rules, meestal MCR genoemd, heb je bijvoorbeeld een minimumscore nodig om te mogen winnen. Een hand met alleen vier groepen en een paar is daar dus niet altijd genoeg.
De puntentelling verschilt per variant. Bij dit beginnersspel kun je het makkelijk houden: wie een geldige hand maakt, wint de ronde. Wil je met punten spelen, kies dan samen één officiële versie van de mahjongregels.
Veelgestelde vragen over mahjong
Kun je mahjong alleen spelen?
Ja. Mahjong solitaire is een ander spel dan het traditionele spel met vier spelers. Je haalt daarbij steeds twee gelijke, vrije stenen van een opgebouwde stapel. Een steen is vrij als er geen steen bovenop ligt en minstens één zijkant vrij is. Het doel is om de hele stapel weg te spelen.
Zijn de spelregels van mahjong op de computer hetzelfde?
Dat hangt af van het spel. Veel computerspellen gebruiken de regels van mahjong solitaire. Je zoekt dan paren in plaats van een hand met rijtjes en drietallen te maken. Er zijn ook digitale versies van het traditionele spel.
Kun je mahjong met twee personen spelen?
Dat kan met aangepaste huisregels. Een eenvoudige manier is dat beide spelers 13 stenen krijgen en om de beurt een steen pakken en wegleggen. Spreek af dat je geen weggelegde stenen opeist. Wie als eerste vier groepen en een paar heeft, wint. Dit is een oefenvariant, geen standaardversie voor vier spelers.
Wat is Vita Mahjong?
Vita Mahjong is een digitaal mahjongspel waarin je paren van vrije stenen zoekt. Het werkt daarmee anders dan het traditionele mahjong met een winnende hand van combinaties.
Begin met een paar rondes zonder punten. Als iedereen rijtjes, drietallen en het opeisen van stenen begrijpt, kun je een officiële variant met puntentelling proberen.

