Oud Hollandse spelletjes zelf maken is makkelijker dan je denkt. Met simpele materialen die je thuis hebt of goedkoop koopt, bouw je klassieke spellen als koekhappen, ringwerpen, blikgooien en sjoelen helemaal zelf. Op deze pagina vind je per spel concrete instructies: wat je nodig hebt, hoe je het in elkaar zet en waar je op moet letten.
Koekhappen zelf maken
Voor koekhappen heb je een touw, een paar wasknijpers en een rol koek (traditioneel wordt kruidkoek of een platte koek gebruikt). Span het touw horizontaal tussen twee bomen, stoelen of palen op ongeveer schouderhoogte. Hang de koekjes met een wasknijper aan het touw. Spelers moeten met de handen op de rug happen naar hun koek. Varieer de hoogte per leeftijdsgroep: voor kinderen van 6 tot 10 jaar hang je de koek op circa 120 cm, voor oudere kinderen en volwassenen op 140 tot 160 cm.
Ringwerpen zelf maken
Zaag of tik een houten lat of een pvc-buis rechtop in de grond, of bevestig hem aan een zwaar blok hout zodat hij vrijstaand staat. De paal moet minstens 60 cm hoog zijn. Maak de ringen zelf van dikke touw (sla een stuk van zo’n 40 cm om en knoop het stevig vast) of knip ringen uit een stuk rubber slang. Gooi de ringen vanaf een vaste afstand, bij voorkeur 2 tot 3 meter, over de paal. Je kunt punten toekennen op basis van hoeveel ringen raak zijn.
Blikgooien zelf maken
Bewaar lege blikken (soepblikken of conservenblikken) en zet ze tot een piramide op een kleine tafel of kruk. Een opbouw van drie op twee op een werkt goed. Maak balletjes van gepropt krantenpaier, wikkel ze strak in tape zodat ze stevig blijven. Gooi van 3 tot 4 meter afstand en probeer de stapel neer te halen. Dit spel is ook prima buiten op het gras te spelen.
Spijkerpoepen zelf maken
Bind een touwtje van zo’n 80 cm aan een lege fles, een kurk of een grote spijker. Maak het andere einde van het touw vast aan de broekriem van de speler, zodat de spijker of fles achter de speler hangt ter hoogte van de knieën. Zet een lege fles of een klein potje op de grond. De speler moet met bekkenbewegingen de hangende spijker in de fles op de grond zien te maneuvreren, zonder de handen te gebruiken. Wie de spijker het snelst in de fles krijgt, wint. Oefen eerst even binnen op een rustige vloer zodat je de maat van het touw goed hebt.
Sjoelen zelf maken
Een volwaardig sjoelbak zelf bouwen is een middag werk. Je hebt nodig: een houten plank van ongeveer 200 bij 30 cm voor de bodem, vier latjes voor de zijkanten en een vakkenblok aan het einde met vier openingen. De openingen zijn elk zo’n 8 cm breed. Zaag de openingen uit het eindblok en markeer de punten: traditioneel zijn de buitenste vakken 2 punten waard en de binnenste 3 en 4. Schuur alles glad zodat de schijven (zelf te snijden uit dun multiplex of te kopen als losse set) soepel over de bak glijden. Een laag vernis of meubelwas op de bodem maakt het glijden makkelijker.
Ezeltje prik zelf maken
Teken of print een ezel op een groot vel papier (minstens A2-formaat) en hang het op ooghoogte aan de muur. Knip een losse staart uit karton en plak er een stuk herpositioneerbaar plakband of een punaise aan. Draai de speler drie keer om zijn as, doe een blinddoek om en laat hem de staart zo dicht mogelijk op de juiste plek plakken. Markeer de namen of posities op de tekening zodat je kunt meten wie het dichts bij zit.
Stoelendans zelf maken
Dit spel vraagt nul bouwwerk: zet stoelen in een kring, één stoel minder dan het aantal spelers. Speel muziek af (gebruik een telefoon of speaker) en laat spelers rondom de stoelen lopen. Zodra de muziek stopt, zoekt iedereen snel een stoel. Wie er niet op zit, valt af. Elke ronde verwijder je één stoel. Tip: gebruik stevige stoelen zonder wieltjes, zeker met kinderen.
Handige tips bij oud Hollandse spelletjes zelf maken
- Gebruik restmaterialen: houtrestjes, lege flessen, kranten en touw zijn genoeg voor de meeste spellen.
- Schuur houten onderdelen altijd goed glad zodat kinderen geen splinters krijgen.
- Maak materialen op schaal: voor kleine kinderen kleinere afstanden, lagere hoogtes en lichtere materialen.
- Test elk zelfgemaakt spel eerst zelf voordat je het aan anderen geeft. Dat voorkomt teleurstellingen tijdens het feest.
- Bewaar de materialen na afloop in een doos. De meeste zelfgemaakte versies gaan meerdere feesten mee.
Met een paar uur werk en materialen van een paar euro maak je een complete set oud Hollandse spelletjes voor een kinderfeestje, buurtbarbecue of familiedag. De zelfgemaakte versies hebben bovendien een extra voordeel: je past de maat, het gewicht en de moeilijkheidsgraad precies aan op je eigen groep.