De kleine zeemeermin is een sprookje van Hans Christian Andersen over een zeemeermin die verlangt naar de wereld boven zee en verliefd wordt op een prins. Disney maakte er later films van waarin de zeemeermin Ariel heet. Het oorspronkelijke verhaal heeft een veel verdrietiger einde dan de bekendste Disneyfilm.
Het verhaal van de kleine zeemeermin
In het sprookje woont de kleine zeemeermin diep in zee, samen met haar vader, haar grootmoeder en haar zussen. Ze is nieuwsgierig naar de mensenwereld. Wanneer ze eindelijk naar het wateroppervlak mag, ziet ze een schip met daarop een jonge prins. Tijdens een storm vergaat het schip en redt ze hem van de verdrinkingsdood.
De zeemeermin brengt de prins naar het strand. Hij ziet haar niet als hij bijkomt en weet dus niet wie hem heeft gered. Zij kan hem niet vergeten en wil graag bij hem zijn. Ook verlangt ze naar een onsterfelijke ziel, die mensen volgens het verhaal wel hebben en zeemeerminnen niet.
Om mens te worden gaat ze naar de zeeheks. Die geeft haar een drankje waardoor haar vissenstaart in benen verandert. Daar moet ze haar mooie stem voor opgeven. Lopen zal haar veel pijn doen en als de prins met een ander trouwt, zal ze sterven en in zeeschuim veranderen.
De prins raakt op haar gesteld, maar weet niet dat zij degene is die hem uit zee heeft gered. Uiteindelijk trouwt hij met een andere vrouw. De zussen van de zeemeermin proberen haar nog te redden: ze geven haar een mes van de zeeheks. Als ze de prins doodt, kan ze weer een zeemeermin worden. Maar dat kan ze niet over haar hart verkrijgen. Ze gooit het mes weg en springt in zee.
Hoe eindigt het oorspronkelijke sprookje?
De kleine zeemeermin verandert in zeeschuim, maar haar verhaal eindigt daar niet helemaal. Ze wordt een dochter van de lucht. Als luchtgeest kan ze door goede daden uiteindelijk een onsterfelijke ziel krijgen.
Dat einde is droevig, maar geeft ook hoop. De zeemeermin krijgt de prins niet en wordt geen mens, maar haar keuze om hem te sparen is wel van betekenis. In sommige verkorte kinderboeken is de afloop aangepast. Het kan dus verschillen welke versie je thuis leest.
Ariel in de Disneyfilm
In de Disneyversie heet de kleine zeemeermin Ariel. Ze is een dochter van koning Triton en verzamelt graag spullen uit de mensenwereld. Ook hier redt ze een prins uit zee en wordt ze verliefd op hem. De prins heet Eric.
Ariel sluit een overeenkomst met zeeheks Ursula. In ruil voor haar stem krijgt ze benen en mag ze tijdelijk aan land leven. Ze moet ervoor zorgen dat Eric haar binnen drie dagen een kus van ware liefde geeft. Ursula probeert dat te voorkomen en gebruikt de overeenkomst om macht te krijgen over Triton.
Anders dan in het sprookje loopt het voor Ariel en Eric goed af. Ursula wordt verslagen, Triton laat Ariel uiteindelijk als mens verder leven en Ariel en Eric trouwen. De film bevat ook vrolijke liedjes en grappige momenten, al blijven Ursula en de gevaren onder water voor sommige kinderen spannend.
De belangrijkste verschillen tussen het sprookje en de film
De basis is herkenbaar: een zeemeermin redt een prins, wordt verliefd en ruilt haar stem voor benen. Toch vertellen Andersen en Disney een ander verhaal.
- De hoofdpersoon: bij Andersen heeft de zeemeermin geen naam. Bij Disney heet ze Ariel.
- De wens: in het sprookje verlangt ze naar de prins én naar een onsterfelijke ziel. In de Disneyfilm draait haar wens vooral om de mensenwereld en Eric.
- De zeeheks: bij Andersen sluit de heks een harde overeenkomst met de zeemeermin. Ursula werkt in de Disneyfilm actief tegen dat Ariel en Eric samenkomen.
- De afloop: Andersens zeemeermin krijgt de prins niet. Ariel en Eric krijgen wel een gelukkig einde samen.
- De sfeer: het oorspronkelijke verhaal is ernstig en verdrietig. De Disneyfilm mengt spannende scènes met humor en muziek.
De films en het vervolg
De bekendste Disneyversie is de animatiefilm De kleine zeemeermin uit 1989. Daarin spelen naast Ariel en Eric ook de krab Sebastiaan en vis Botje een rol. De liedjes zijn voor veel kijkers een herkenbaar onderdeel van de film.
Er is ook een filmversie uit 2023 met echte acteurs. Daarin speelt Halle Bailey de rol van Ariel. Ook deze film volgt Ariel, haar liefde voor Eric en haar gevaarlijke afspraak met Ursula, maar de uitvoering en sommige gebeurtenissen verschillen van de animatiefilm.
De kleine zeemeermin 2: terug in de zee is een vervolg op de animatiefilm. Daarin staat Melody centraal, de dochter van Ariel en Eric. Melody is nieuwsgierig naar de zee, terwijl Ariel haar juist probeert te beschermen tegen het gevaar dat daar schuilt.
De kleine zeemeermin lezen of kijken met kinderen
Welke versie past, hangt af van wat je kind prettig vindt. De Disneyfilm heeft een vrolijke afloop, maar Ursula, de storm en de strijd aan het einde kunnen spannend zijn. Bij het oorspronkelijke sprookje zijn vooral de pijn van de zeemeermin en het verdrietige einde om rekening mee te houden.
Een prentenboek of een verkorte vertelling kan het verhaal toegankelijker maken. Lees bij een boek waarin je de afloop niet kent eerst zelf de laatste bladzijden. Dan weet je of de zeemeermin met de prins eindigt of dat het boek het einde van Andersen volgt.
Je kunt na afloop vragen wat je kind van haar keuze vindt: had zij de prins moeten sparen, ook al kreeg ze hem zelf niet? Zo blijft er ruimte voor zowel het verdriet als de hoop in haar verhaal.
Veelgestelde vragen over de kleine zeemeermin
Hoe heet de prins van de kleine zeemeermin?
In de Disneyfilms heet hij prins Eric. In het sprookje van Andersen heeft de prins geen naam.
Waar is De kleine zeemeermin te zien?
Disney+ heeft zowel de animatiefilm uit 1989 als de film met acteurs uit 2023 aangeboden. Het aanbod van streamingdiensten kan veranderen. De animatiefilm is ook aangeboden om digitaal te huren of te kopen via Pathé Thuis.
Waarom is de kleine zeemeermin zo bekend?
Het sprookje van Andersen wordt al lang in verschillende landen gelezen. De Disneyfilm maakte Ariel en haar verhaal daarnaast bekend bij een groot filmpubliek, mede door de liedjes en herkenbare personages.
Is De kleine zeemeermin 2: terug in de zee een vervolg?
Ja. Het verhaal speelt na de eerste animatiefilm en gaat vooral over Melody, de dochter van Ariel en Eric.
Zoek je een versie om samen te lezen of te kijken, let dan vooral op de afloop. Ariel krijgt bij Disney een ander einde dan de naamloze zeemeermin in Andersens verhaal.

