Volgens de spelregels van sjoelen schuif je per beurt 30 stenen over een sjoelbak. Je krijgt drie rondes om ze door de vier poortjes te krijgen. Na de derde ronde tel je de punten: wie de hoogste score heeft, wint.
Een steen in elk vak levert samen meer op dan vier losse stenen. Daarom probeer je de stenen over alle vakken te verdelen, in plaats van alleen op het poortje met de hoogste waarde te mikken.
Wat heb je nodig om te sjoelen?
Je hebt een sjoelbak en 30 sjoelstenen nodig. De bak heeft aan de achterkant vier poortjes. Achter elk poortje ligt een vak met een eigen puntenwaarde: 1, 2, 3 of 4 punten. De waarden staan op de bak aangegeven.
Zet de sjoelbak op een stevige, vlakke ondergrond. Spreek af wie begint en leg eventueel papier en een pen klaar om de scores te noteren. Je speelt om de beurt, zodat iedereen met dezelfde stenen kan spelen.
Spelregels sjoelen stap voor stap
Een beurt bestaat uit maximaal drie rondes. In de eerste ronde schuif je alle 30 stenen. Daarna speel je verder met de stenen die nog niet in een vak liggen.
- Schuif de stenen één voor één. Ga aan de open kant van de bak staan of zitten en schuif elke steen richting de poortjes.
- Laat de stenen in de vakken liggen. Een steen die helemaal door een poortje in een vak ligt, blijft daar voor de puntentelling.
- Pak de overgebleven stenen. Stenen die op het speelveld of voor een poortje zijn blijven liggen, gebruik je opnieuw in de tweede ronde.
- Speel de derde ronde. Pak na de tweede ronde opnieuw de stenen die nog niet in een vak liggen en schuif ze voor de laatste keer.
- Tel de punten. Na de derde ronde noteer je de score. Daarna is de volgende speler aan de beurt.
Schuif je al je stenen eerder in een vak, dan ben je meteen klaar en kun je je punten tellen. Stenen die in een vak liggen, mag je tussen de rondes naar achteren schuiven om ruimte te maken. Laat ze wel in hetzelfde vak liggen.
Wanneer telt een sjoelsteen mee?
Een steen telt mee als hij helemaal door het poortje is en plat in het vak ligt. Ligt een steen nog gedeeltelijk voor de voorkant van het poortje, dan telt hij niet mee. Na de eerste of tweede ronde mag je die steen opnieuw schuiven.
Een steen mag onderweg een andere steen raken. Daardoor kan een steen die eerst voor een poortje lag alsnog in een vak schuiven. Pas als je ronde voorbij is, kijk je welke stenen opnieuw gespeeld worden.
Valt een steen buiten de bak of blijft hij op een andere steen liggen? Spreek voor een spel thuis af hoe jullie daarmee omgaan. Zo voorkom je discussie tijdens het tellen.
Zo werkt de puntentelling bij sjoelen
Een losse steen is het aantal punten waard dat bij het vak staat. Maar een complete set, met één steen in elk van de vier vakken, levert 20 punten op. De gewone waarde van die vier stenen is samen 10 punten; voor een complete set krijg je dus 10 bonuspunten.
Tel eerst hoeveel complete sets je hebt. Dat is evenveel als het aantal stenen in je minst gevulde vak. Reken daarna de overgebleven stenen tegen de waarde van hun eigen vak.
Rekenvoorbeeld: je hebt twee stenen in het vak van 2 punten, twee in het vak van 3 punten, één in het vak van 4 punten en één in het vak van 1 punt. Je hebt dan één complete set van 20 punten. De twee overgebleven stenen zijn samen 2 + 3 = 5 punten waard. Je totaalscore is 25 punten.
Ook als één vak leeg is, tellen de stenen in de andere vakken mee. Je krijgt dan alleen geen bonus voor een complete set.
Wie wint er met sjoelen?
Iedere speler krijgt een beurt met maximaal drie rondes. Degene met de hoogste score wint. Hebben spelers evenveel punten, dan kunnen ze de winst delen of nog een beurt spelen om de winnaar te bepalen.
Je kunt ook afspreken dat iedereen meerdere beurten speelt en de scores optelt. Gebruik dan voor iedere speler hetzelfde aantal beurten.
Veelgestelde vragen over de spelregels van sjoelen
Hoeveel stenen gebruik je bij sjoelen?
Bij een gewone beurt gebruik je 30 sjoelstenen. Stenen die na een ronde nog niet in een vak liggen, schuif je opnieuw, tot je drie rondes hebt gespeeld.
Wat is de hoogste score bij sjoelen?
Met 30 stenen is de hoogste gewone score 148 punten. Daarvoor heb je zeven complete sets nodig en liggen de twee overgebleven stenen allebei in het vak van 4 punten. De rekensom is 7 × 20 + 2 × 4 = 148.
Mag je op een steen mikken die voor een poortje ligt?
Ja. Je mag die steen met een andere steen proberen aan te tikken, zodat hij alsnog door het poortje schuift. De steen die je schuift, kan daarbij zelf ook in een vak terechtkomen.
Begin bij het tellen steeds met de complete sets. Daarna reken je de losse stenen erbij. Zo zie je snel welke score iedere speler met de drie rondes heeft gehaald.

