Spelregels backgammon: zo speel je van begin tot eind

Volgens de spelregels van backgammon probeer je als eerste al je 15 schijven naar je thuisvak te brengen en van het bord te spelen. Je speelt met twee personen, beweegt in tegengestelde richting en gebruikt dobbelstenen om je zetten te bepalen. Onderweg kun je schijven van je tegenstander slaan of de weg blokkeren.

Het bord en de startopstelling

Het backgammonbord heeft 24 langwerpige driehoeken. Die worden ook wel punten genoemd. De middenbalk verdeelt het bord in twee helften. Elke speler heeft 15 schijven in een eigen kleur.

Voor de uitleg nummer je de punten vanuit jouw looprichting. Punt 24 is het verst van je thuisvak verwijderd. Je beweegt via punt 23, 22 en verder naar punt 1. De punten 1 tot en met 6 vormen je thuisvak. Voor je tegenstander loopt de nummering precies andersom.

Zet je schijven aan het begin zo neer:

  • 2 schijven op punt 24.
  • 5 schijven op punt 13.
  • 3 schijven op punt 8.
  • 5 schijven op punt 6.

Je tegenstander zet de schijven op dezelfde manier neer, gezien vanuit de eigen looprichting. Daardoor staan de schijven van beide spelers op sommige punten tegenover elkaar. Je thuisvak is het deel van het bord waar je uiteindelijk al je schijven naartoe brengt.

Spelregels backgammon voor het gooien en zetten

Om te bepalen wie begint, gooien beide spelers één dobbelsteen. Wie het hoogste aantal ogen gooit, begint. Bij een gelijke worp gooi je allebei opnieuw. De speler die begint, gebruikt de twee gegooide getallen meteen voor de eerste zet.

Daarna gooi je om de beurt met twee dobbelstenen. Elk getal is een afzonderlijke zet. Je mag twee verschillende schijven verplaatsen, of één schijf twee keer zetten. Je mag zelf kiezen welk getal je eerst gebruikt.

Gooi je bijvoorbeeld 1 en 2? Dan verplaats je één schijf één punt en een andere schijf twee punten. Je mag ook één schijf eerst één en daarna twee punten verplaatsen. In dat geval moet zowel het tussenpunt als het eindpunt open zijn. Soms lukt de omgekeerde volgorde wel: eerst twee punten en dan één.

Je moet beide dobbelstenen gebruiken als dat mogelijk is. Kan dat alleen in een bepaalde volgorde, dan moet je die volgorde spelen. Kun je maar één van de twee getallen gebruiken en heb je daarbij de keuze, dan moet je het hoogste getal spelen. Kun je geen enkele zet doen, dan gaat je beurt voorbij.

Op welke punten mag je landen?

Je mag een schijf alleen naar een open punt verplaatsen. Een punt is open als het leeg is, als er eigen schijven staan of als er precies één schijf van je tegenstander staat.

Staan er twee of meer schijven van je tegenstander op een punt? Dan is dat punt voor jou geblokkeerd. Je mag er niet op landen, ook niet als tussenstap wanneer je één schijf met beide dobbelstenen verplaatst.

Op een punt mogen meerdere schijven van dezelfde speler staan. Zodra je minstens twee schijven op een punt hebt, kan je tegenstander daar niet landen. Eén losse schijf is kwetsbaar: die kan worden geslagen.

Dubbel gooien bij backgammon

Gooi je bij een gewone beurt twee gelijke getallen, dan speel je dat getal vier keer. Bij 4 en 4 mag je dus vier zetten van vier punten doen. Je kunt die zetten over verschillende schijven verdelen of dezelfde schijf vaker verplaatsen.

Ook bij een dubbele worp moet elke tussenstap op een open punt eindigen. Je gebruikt zoveel mogelijk van de vier zetten. Zijn niet alle zetten mogelijk, dan speel je de zetten die je wel kunt doen.

Slaan en een schijf terugbrengen

Land je op een punt waar precies één schijf van je tegenstander staat, dan sla je die schijf. De geslagen schijf gaat op de middenbalk. Je eigen schijf blijft op het punt staan.

Heb je één of meer schijven op de balk, dan moet je die eerst terugbrengen voordat je andere schijven mag verplaatsen. Terugkomen doe je in het thuisvak van je tegenstander, aan het begin van jouw route.

Een gegooide 1 brengt een schijf binnen op jouw punt 24. Met een 2 kom je binnen op punt 23, met een 3 op punt 22 en zo verder. Het punt moet open zijn. Staat er één schijf van je tegenstander, dan sla je die bij het binnenkomen.

Kun je met geen van beide getallen binnenkomen, dan verlies je je beurt. Zijn al je schijven van de balk en heb je nog een bruikbaar getal over? Dan mag je daarmee verder spelen.

Schijven uitspelen en het spel winnen

Pas als al je overgebleven schijven in je eigen thuisvak staan, mag je beginnen met uitspelen. Daarmee haal je schijven van het bord. Het getal op een dobbelsteen bepaalt vanaf welk punt je een schijf mag wegnemen.

Gooi je bijvoorbeeld een 4, dan mag je een schijf van punt 4 uitspelen. Je mag in plaats daarvan ook een geldige zet binnen je thuisvak doen, bijvoorbeeld een schijf van punt 6 naar punt 2 verplaatsen.

Staat er geen schijf op het punt van je worp, dan kijk je of er nog schijven op hogere punten staan. Zo ja, dan moet je met dat getal een geldige zet doen als dat kan. Staan er geen schijven op hogere punten, dan mag je een schijf van je hoogst bezette punt uitspelen. Gooi je bijvoorbeeld een 6 terwijl je hoogste schijf op punt 5 staat, dan mag je een schijf van punt 5 wegnemen.

Wordt tijdens het uitspelen een schijf van je geslagen? Dan moet je die eerst via de balk terugbrengen en weer naar je thuisvak spelen. Tot die tijd mag je geen schijven uitspelen. Wie als eerste alle 15 schijven van het bord heeft gehaald, wint.

Speel je met punten, dan is een gewone winst één punt waard. Heeft de verliezer nog geen schijf uitgespeeld, dan heet dat een gammon en krijgt de winnaar twee punten. Heeft de verliezer nog niets uitgespeeld én staat er nog een schijf van die speler op de balk of in het thuisvak van de winnaar, dan heet dat een backgammon en krijgt de winnaar drie punten.

Veelgestelde vragen over de spelregels van backgammon

Hoeveel schijven mogen op één punt staan?
Er is geen vaste bovengrens voor het aantal eigen schijven op een punt. Schijven van beide spelers mogen niet samen op hetzelfde punt blijven staan: een losse schijf van de tegenstander wordt geslagen.

Wat zijn handige tactieken voor beginners?
Probeer punten te bezetten met minstens twee schijven. Daarmee maak je ze veilig en blokkeer je de tegenstander. Let vooral op losse schijven die binnen bereik van de tegenstander staan. Bouw ook punten in je thuisvak op, zodat een geslagen tegenstander moeilijker terugkomt.

Is backgammon moeilijk te leren?
De basisregels zijn goed te leren door een paar keer te spelen. Vooral de keuze tussen verschillende zetten vraagt oefening. De dobbelstenen bepalen welke zetten mogelijk zijn, maar jij kiest hoe je ze gebruikt.

Zet voor je eerste pot de schijven volgens de startopstelling neer en speel zonder extra afspraken over punten. Zo kun je rustig oefenen met slaan, terugkomen en uitspelen.

Gerelateerde Berichten

RECENTE BLOGS