Sinterklaas in Oostenrijk wordt gevierd op 6 december. De Oostenrijkse Sint heet Nikolaus en geeft kinderen onder meer snoep en noten. Op 5 december, de avond ervoor, trekken op veel plaatsen Krampussen door de straten: mensen in indrukwekkende kostuums met horens, maskers en bellen.
Het feest heeft dus een vertrouwd gezicht, maar ook een kant die voor Nederlandse gezinnen verrassend kan zijn. Niet iedere viering ziet er hetzelfde uit: gebruiken verschillen per plaats en per familie.
Zo wordt Sinterklaas in Oostenrijk gevierd
De Oostenrijkse Nikolaus is, net als de Nederlandse Sinterklaas, gebaseerd op Sint-Nicolaas. Hij draagt bisschopskleding en bezoekt op sommige plaatsen gezinnen om kinderen iets lekkers of een klein cadeau te geven. Snoep en noten passen bij de Oostenrijkse viering.
Een bekend verschil is zijn metgezel. In Oostenrijk wordt Nikolaus in sommige tradities vergezeld door Krampus. Die ziet er een stuk griezeliger uit dan de goedheiligman zelf. Toch betekent dit niet dat elk kind tijdens het feest een Krampus ontmoet. Een bezoek van Nikolaus kan ook zonder hem plaatsvinden.
Voor kinderen kan het contrast groot zijn: eerst de vriendelijke Nikolaus, en misschien even later een luidruchtige stoet met maskers en bellen. Hoe de viering verloopt, hangt af van de plaatselijke traditie.
Wanneer is Sinterklaas in Oostenrijk?
Sint-Nicolaasdag valt in Oostenrijk op 6 december. De avond daarvoor, op 5 december, staat op veel plekken in het teken van Krampus. Die avond wordt ook wel Krampusnacht genoemd.
Krampusoptochten vinden niet allemaal op dezelfde dag plaats. In de eerste weken van december kun je ze in verschillende Oostenrijkse plaatsen tegenkomen, met een nadruk op de dagen rond 5 en 6 december. Ben je dan met kinderen op vakantie, dan kun je dus ook buiten de officiële Sint-Nicolaasdag een stoet zien.
Wie is Krampus?
Krampus is een beestachtig figuur uit de volksverhalen van de Alpen. Hij wordt meestal afgebeeld met een vacht, horens en een angstaanjagend masker. Tijdens optochten dragen de deelnemers vaak grote bellen of kettingen, waarmee ze veel lawaai maken.
Volgens de oude verhalen beloont Nikolaus kinderen die zich goed hebben gedragen, terwijl Krampus kinderen die stout zijn geweest bang maakt of straft. Dat is de traditionele rol van het figuur, niet een beschrijving van hoe ieder gezin nu feestviert.
Krampus ziet er duivels uit, maar is niet overal hetzelfde als de duivel. In het Gasteinertal heeft hij bijvoorbeeld ook de rol van een figuur die het kwaad helpt verdrijven. Zijn uiterlijk en betekenis kunnen per streek verschillen.
Een Krampusloop meemaken met kinderen
Bij een Krampusloop, in het Duits een Krampuslauf, trekken groepen verklede deelnemers door de straten. Hun maskers, vachten en horens zijn vaak uitgebreid gemaakt. De bellen en kettingen maken de optocht niet alleen indrukwekkend om te zien, maar ook erg luid.
Zo’n stoet kan voor kinderen spannend zijn. Sommige deelnemers zoeken het publiek op en bij bepaalde optochten kan het er ruw aan toegaan. Een plek aan de rand van de route, met ruimte om weg te lopen, is daarom prettig als je kind wil kijken maar nog niet weet hoe het reageert.
Vertel vooraf dat er mensen in de kostuums zitten en dat het lawaai bij de optocht hoort. Vindt je kind maskers of harde geluiden eng? Dan is een bezoek van Nikolaus zonder Krampus waarschijnlijk een fijnere manier om het Oostenrijkse feest mee te maken.
Waar kom je Krampus in Oostenrijk tegen?
De traditie leeft vooral op het Oostenrijkse platteland en in de Alpen. In Tirol worden Krampuslopen gehouden. Ook in het Gasteinertal, in de deelstaat Salzburg, trekken groepen Krampussen rond Sinterklaas door de dorpen.
In het Gasteinertal dragen deelnemers uitgesneden houten maskers met horens en bont. Daar bestaat ook het gebruik Rempeln: Krampussen botsen met hun schouders tegen elkaar, als symbolisch gevecht tegen het kwaad.
Een optocht kan per dorp verschillen in datum, route en sfeer. De plaatselijke evenementenkalender geeft de praktische informatie voor een bezoek.
Veelgestelde vragen over Sinterklaas in Oostenrijk
Hoe heet Sinterklaas in Oostenrijk?
Hij heet Nikolaus of Sankt Nikolaus. Het is dezelfde heilige Nicolaas waarop ook de Nederlandse Sinterklaas is gebaseerd.
Wat is het verschil tussen Nikolaus en Krampus?
Nikolaus is de vriendelijke heilige die lekkernijen of cadeautjes brengt. Krampus is zijn angstaanjagende metgezel uit de Alpenfolklore.
Komt Krampus bij ieder Oostenrijks gezin langs?
Nee. De gebruiken verschillen per gezin en plaats. Je kunt Nikolaus ook zonder Krampus tegenkomen.
Is een Krampusloop geschikt voor jonge kinderen?
Dat hangt af van het kind en de optocht. Door de maskers, het lawaai en soms ruwe gedrag kan een stoet te spannend zijn. Van een afstand kijken of de optocht overslaan is allebei een prima keuze.
Wil je Sinterklaas in Oostenrijk met je gezin meemaken, bedenk dan vooral welke sfeer bij je kinderen past. Een rustig Nikolausbezoek en een luidruchtige Krampusloop horen allebei bij de decembertradities, maar zijn twee heel verschillende belevenissen.

